දුකේ මුල සැපයයි

අපට මොනතරම් සැපයක් කයට දැනුනත් එය යම් කිසි ස්වල්ප කාලයකට පමණක් බව ඔබ මොහොතකටවත් සිතුවාද...? ඔබට ඒ සැපය නිරන්තරයෙන් ම පවත්වා ගත නොහැකි බවත් සැපයක් කයට දැනුන පසු එය අවසන් වී දුකක් බවට පත් වේන බවත් ඔබ දැක තිබේද...? ඒ කෙසේද....? ඔබ පුටුවක සුව පහසු පරිදි වාඩිවී යම් වෙලාවකදී ඔබ සිටින ඉරියව්ව වෙනස්කර සුවපහසු වෙනත් ඉරියව්වකට මාරැවන අවස්ථාවක් හිතන්න.... එසේ වෙනස් කරන ලද ඉරියව්වද තවත් ස්වල්ප වෙලාවකින් නැවත වෙනස් කරන්නට සිදු වේ. මුලින් දැනුන සැපය යම් අවස්ථාවක ඇති වුනාද ඒ මොහොතේ පටන් ටිකෙන් ටික ඒ සැපය අඩුවෙමින් දුක වැඩිවෙන බව හොඳින් නිරික්ෂණය කළහොත් දැන ගැනීමට හැකිවේ. මේ ආකාරයෙන් නිදාගන්නා විටදි ඉරියව් මාරැකරන අවස්ථා, හිටගෙන සිටින විටදි දෙපා රිදෙන විට වාඩිවන අවස්ථාවක්, මෙසේ වාඩිවී සිටින විටකදි, ඇවිදින විටකදි .... වැනි විවිධ අවස්ථා වලදි සැප දුක වෙනස් වෙන බව ඔබට පැහැදිළි වෙනු ඇත. යම් ලෙසකින් ඒ සැපයක් ඇති නොවුනා නම් දුකක්ද ඇති  නොවේ..... සැපයැයි අප ග්‍රහණය කරගන්නා සියල්ලේම කෙලවර කාලයත් සමඟ දුකක් ඇතිවන බව ඔබටම වැටහේවි. මේ ආකාරයෙන් ම අටලෝදහමින් දක්වන්නා වූ කීර්ති - ප්‍රසංසා, යස - අයස, ලාභ - අලාභ ආදියේ පවා මේ ලක්ෂණයන් දකින්න උත්සාහ කරන්න.
by Daham Vila

අනිත්‍ය

ඇතැම් දෙනෙක්ට බුදුදහමෙන් පෙන්වාදෙන අනිත්‍ය පැහැදිළිව තේරැම් ගැනීමට නොහැකි වී ඇත්තේ ණුවනින් ඒ ගැන විමසා බලන්නට උත්සාහ නොකරන බැවිනි. නැතහොත් අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම යන ත්‍රිලක්ෂණය තමා තුළින් හෝ අවට ලෝකය තුළින් විමසා නොබලන නිසාය. 

ඔබ ඔබේ කුඩා කාලයත් වර්තමානයත් අතර සිදුවී ඇති ඔබේ කායික වෙනස්කම දෙස බලන්න. කාලයත් සමඟ සිදුවී ඇති සියළු වෙනස්කම් එම කාලයෙන් බෙදන්නට හැකිනම් වසරකට මෙන්න මේ තරමේ වෙනසක් සිදුවී ඇතැයි දළ අදහසක් ගන්නට පුළුවනි. වසරකට ලැබුන අගය මාස, දින, පැය, විනාඩි ආදී වශයෙන් තව තවත් බෙදනවිට ඔබටම වැටහේවි ගෙවෙන සෑම තත්පරයකදීම පමණක් නොව තත්පරයකින් ඉතා සූක්ෂම අවස්ථාවකදී පවා අප වෙනසකට භාජනය වන බව. යම් වෙනසක් ඇති වෙයිද ඒ සැනින් එය වෙනස් වී වෙනෙකක් බවට පත් වේ. එසේ නම් ඔබ අප සියළු දෙනා නිරන්තරයෙන්ම ඇතිවී ඒ ක්ෂණයෙන් නැතිවී යන ස්වභාවයෙන් යුක්ත බව වැටහෙනු ඇත....

මේ ශරීරයත් අවට ලෝකයේ සියල්ලත් මේ ආකාරයෙන් ම ක්ෂණයක් ක්ෂණයක් පාසා ඇතිවෙමින් නැතිවෙමින් යමින් පවතී. මේ නිසා ලෝකයේ කිසිවක් ස්ථිර නොවන බවත් යමක් වෙනස් නොවී පවතින්නේ යැයි අපට පෙණෙන දේ සැබෑවක් නොවන මායාවක් බවත් ඉතා සියුම් ලෙස සිදුවන්නා වූ වෙනස්කම් දැක ගන්නට තරම් ඇසට හැකියාවක් නැති නිසා අනිත්‍ය ස්වභාවය නොවැටහෙන බවත් මැනවින් විද්‍යමාන වේ.

මේ නිසා කිසිවක් ස්ථිර නොවන නිසා අනිත්‍යයැයි ද එසේ වෙනස් වීම දුඛයැයි ද තමන්ට එය වෙනස් කළ නොහැකි නිසා එනම් තමා වසගයේ නොපවතින නිසා අනාත්මයැයි ද කියයි. ණුවනින් විමසා බලන්න.... දැන් ඔබට තේරෙනවාද මමය මාය මගේය කියා කිසිවක් නැති බව.....?
ධර්ම දේශනය
by Daham Vila